‘Ambities verwezenlijken door nieuwe wegen te bewandelen’

Op donderdag 10 november sprak fractievoorzitter Robin Reichrath namens de PvdA-fractie de Algemene Beschouwingen uit. De Algemene Beschouwingen staan jaarlijks in het tegen van de (meerjaren)begroting en de raad wordt in de gelegenheid gesteld hierover in de vorm van een beschouwing een opvatting kenbaar te maken.

Grootschalige opgaven vragen om krachtige gemeenten die in staat zijn ambities waar te maken.  ‘We kunnen prijzen van wereldfaam winnen en deze samen vieren, maar zo lang een te grote groep inwoners áchter de voordeur nog altijd te maken heeft met sociale achterstanden, wordt van politici gevraagd in actie te komen en nieuwe paden te bewandelen’, aldus fractievoorzitter Robin Reichrath namens de PvdA Landgraaf.

Lees hier de volledige tekst:

De Algemene Beschouwingen staan jaarlijks in het teken van de meerjarenbegroting die door het college van burgmeester en wethouders onlangs is gepresenteerd. Voor dit college van B&W is deze begroting alweer de 4e begroting waarmee het aan de slag kan, en alweer de 3e die op basis van het coalitieconvenant tot stand is gekomen. Een begroting die meerjarig en reëel in evenwicht is. Niet alleen voor 2017, maar ook voor de jaren 2018 tot en met 2020. In financieel onzekere en moeilijke tijden kunnen we hierdoor rekenen op meerjarig repressief toezicht door de provincie. En voorzitter, dat is goed nieuws!

Overleg met maatschappelijke partners
Complimenten voor deze begroting komen niet alleen toe aan dit college. Een raadscommissie onder leiding van de heer Mevissen heeft de afgelopen maanden de moeite genomen om met maatschappelijke partners te spreken over financiële onzekerheden, de noodzaak tot samenwerking en verbinding, en de behoefte om daarin te investeren zodat deze investering op langere termijn kostenbesparend is. Met deze begroting stellen we een fors bedrag beschikbaar voor maatschappelijke partners die op zoek gaan naar samenwerking of op andere wijze in de toekomst geld denken te kunnen besparen. De kern van de begroting is daarom mede tot stand gekomen op basis van input die geleverd is door maatschappelijke partners die actief zijn in Landgraaf.

Sociaal Domein
Ondanks dat de begroting meerjarig en reëel in evenwicht is, blijft de financiële opgave onverkort groot en uitdagend. Tekorten op jeugdzorg en participatie baren grote zorgen en vragen om een andere manier van werken. Anderzijds staat kwalitatief goede zorg en een degelijk vangnet in Landgraaf voorop. De raad heeft daarom bij aanvang van deze periode er bewust voor gekozen om maatschappelijke partners tijd te geven en te wennen aan de nieuwe werkelijkheid. Geen ‘botte bijl tactiek’, maar stap-voor-stap toewerken naar een kostenbesparende, integrale en meer effectieve aanpak van onze taken binnen het sociaal domein. Omdat budgetten in de komende jaren verder onder druk komen te staan vanwege toenemende Rijksbezuinigingen, wordt nu voorgesteld twee extra jaren uit te trekken. Twee extra jaren waarin gemeente én maatschappelijke partners de tijd krijgen de taken uiteindelijk te financieren met de beschikbare budgetten. Om dat doel te behalen stellen we de komende jaren incidenteel extra geld beschikbaar zodat mensen die een beroep moeten doen op een noodzakelijke sociale voorziening niet in de kou hoeven staan.

Voorzitter, de doelstelling om uiteindelijk in 2020 uit te komen met de door het Rijk beschikbaar gestelde budgetten, is een gigantische opgave. Goede zorg en een degelijk sociaal vangnet blijft voor ons daarbij centraal staan. Als op enig moment blijkt dat voor dat uitgangspunt de komende jaren meer geld nodig is, dan zij wij bereid daarvoor pijnlijke keuzes te maken. Aan noodzakelijke zorg of ondersteuning wordt niet getornd en blijft als uitgangspunt onverkort overeind staan.

Het voorstel om het geld dat we jaarlijks in onze Algemene Reserve stoppen achter de hand te houden om mogelijke structurele tekorten in het sociaal domein te kunnen opvangen, kan op steun van de PvdA-fractie rekenen. En datzelfde geldt voor de eventuele toekomstige toename van de algemene uitkering van het Rijk. We vragen het college de ontwikkelingen in het sociaal domein nauwgezet te blijven monitoren en maatschappelijke partners consequent te wijzen op de verantwoordelijkheid die zij hierin hebben.

Armoede
Voorzitter, het door ons gewenste degelijke vangnet, is ook van toepassing voor mensen die te maken hebben met armoedeproblematiek. Maatschappelijke partners signaleren een toenemende armoede in onze gemeente en dat vraagt om concrete acties. Op korte termijn komt het college daarom, op verzoek van de raad, met een voorstel waarin oplossingsrichtingen worden aangedragen die de toenemende armoedeproblematiek adequater moet aanpakken. Maar we willen hier niet op wachten.
We stellen daarom in afwachting van structureel nieuw beleid middels een amendement voor om in 2017 incidenteel 40.000 euro extra geld beschikbaar te stellen ten behoeve van aanwezige partners op dit gebied. Partners als de Voedselbank, de Vincentiusverening, het Consuminderhuis en de Stichting SamenDelen kunnen in opdracht van de gemeente Landgraaf de middelen zo doelmatig mogelijk inzetten waarmee de meest schrijnende situaties kunnen worden verholpen. Ook bleek tijdens de werkconferentie dat de samenwerking tussen partners beter kan. Dit signaal werd enkele jaren gelden ook al afgegeven. We vragen de wethouder hoe dit kan en roepen hem op dit signaal serieus op te pakken.
Fysiek Domein
Voorzitter, ik stap over naar het fysiek domein. Nadat de raad vorig jaar al besloot de onderhoudsbudgetten voor onze gemeentelijke accommodaties flink op te hogen, doen we datzelfde nu bij onze wegen.
We stellen extra middelen beschikbaar om het achterstallig onderhoud weg te werken. Dat is wellicht op korte termijn een kostbare maatregel, maar betekent op langere termijn een kostenbesparing omdat voorkomen wordt dat het achterstallige onderhoud verder oploopt. Ook hier maken we dus een einde aan de struisvogelpolitiek en zadelen we de burger op termijn niet op met een onnodig hoge rekening.

De PvdA-fractie is benieuwd naar de nieuwe woonvisie die binnen enkele weken wordt gepresenteerd. De opgave ten aanzien van onze regionale woningmarkt is groot en we zullen samen met woningcorporaties, andere Zuid-Limburgse gemeenten en andere partners onder andere werk moeten maken van het tekort aan sociale huurwoningen en het overschot aan particulier woningbezit.

Voorzitter, het is de raad vorig jaar gelukt moeilijke, maar noodzakelijke keuzes op het gebied van het accommodatiebeleid te maken. Het sinds jaren geldende principe ‘kwaliteit boven kwantiteit’ wordt momenteel waargemaakt. Samenwerking tussen verenigingen wordt gestimuleerd en aanwezige voorzieningen krijgen een stevige onderhoudsbeurt of is er sprake van een upgrade van de betreffende accommodatie. Een tussenrapportage is reeds vorige week toegezegd door de wethouder en de PvdA-fractie houdt de ontwikkelingen hieromtrent goed in de gaten.

Op tal van plekken is in de afgelopen twee jaar geïnvesteerd in de openbare ruimte van onze gemeente. Die lijn wordt komend jaar weer doorgetrokken met enkele nieuwe projecten. Zo wordt de openbare ruimte rondom het Burgerboes aangepakt, wordt er gewerkt aan veiligere verkeerssituaties, maken we werk van duurzaamheid en investeren we in onze wijken en buurten. Ook kan er komend jaar, na jaren van lobby, gestart worden met de voorbereiding van de aanleg van de randweg Abdissenbosch. De PvdA-fractie vraagt de portefeuillehouder de raad én belanghebbenden goed te blijven informeren over de stand van zaken.

Over het Burgerhoes gesproken: als volgend jaar de openbare ruimte rondom het Burgerhoes gereed is, heeft de Landgraafse inwoner er écht een schitterende voorziening bij. Een locatie van en voor de burger, waar tal van maatschappelijke organisaties gehuisvest zijn die voor de komende jaren verzekerd zijn van een plek in onze gemeente. Laten we samenwerking tussen diverse partners blijven stimuleren!
Terugblik en vooruitblik
Voorzitter, de raad besprak vorige week met een tussenevaluatie het functioneren van de gemeente Landgraaf in de eerste twee bestuursjaren.
Daar waar er in april 2014 nog enige twijfel en aarzeling werd waargenomen, kan nu de conclusie getrokken worden dat vertrouwen is gewonnen omdat concrete resultaten geboekt worden. Moeilijke knopen werden doorgehakt en er werd uitvoering gegeven aan-, en verantwoordelijkheid gepakt ten aanzien van zeer complexe nieuwe taken in het sociaal domein. Toch mogen geboekte resultaten in het verleden bij politici nooit leiden tot euforie of een gevoel van verzadigdheid. En al helemaal niet in Landgraaf!

We kunnen prijzen van wereldfaam winnen en deze samen vieren, maar zo lang een te grote groep inwoners áchter de voordeur nog altijd te maken heeft met sociale achterstanden, wordt van politici gevraagd in actie te komen en nieuwe paden te bewandelen.

Voorzitter, het is onze eigen ondernemingsraad die duidelijk uitspreekt dat de ambities van het gemeentebestuur en de beschikbare capaciteit om deze ambities waar te maken, niet in balans is. En anderhalve week gelden kwam daar een oproep van maar liefst 40 zorgpartijen bij. Deze 40 zorgpartijen wijzen op de grootschalige uitdagingen in onze regio die vragen om een meer slagvaardige en meer professionele aanpak. Alleen krachtige gemeenten zijn volgens hen in staat ambities waar te maken.

Het door de OR en de zorgpartijen gesignaleerde probleem kan op twee manieren opgelost worden: door ambities naar beneden bij te stellen of ambtelijke capaciteit op een andere wijze vorm te geven en te organiseren.

In een verstedelijkte regio waarin sociale achterstanden groot zijn en mensen na tientallen jaren nog altijd minder te besteden hebben, meer aanspraak maken op zorg, vaker geen baan vinden en eerder zonder diploma het onderwijs verlaten, kan – wat de PvdA-fractie betreft – geen sprake zijn van het naar beneden bijstellen van onze ambities. We zullen op zoek moeten gaan naar nieuwe wegen die onze gemeente meer slagkracht geeft.

De PvdA- fractie heeft haar ogen nooit gesloten voor de realiteit en constateert dat de schaal van Landgraaf al enkele jaren te klein is om de toekomstige opgaven aan te kunnen. Nieuwe, complexe taken en afnemende rijksbudgetten waarmee die taken moeten worden uitgevoerd, verhogen de urgentie. Het onderzoek Landgraaf-Heerlen moet leiden tot een oplossing van het tekort aan draag- en slagkracht waarmee we toekomstige ambities aan kunnen. Welke samenwerkings-variant daarbij op steun van de PvdA-fractie kan rekenen, moet nog blijken.

Het verwijt van de ondernemingsraad uit 2013 dat raads- en collegeleden niet bereid zouden zijn hun eigen zetel ter discussie te stellen, zal in ieder geval niet nog een keer aan de PvdA-fractie kunnen worden geadresseerd. We zullen het onderzoek van het expertteam afwachten en na een zorgvuldige procedure een afweging maken tussen álle varianten en op basis van deze afweging een definitief standpunt innemen. En bij die afweging staat voor ons niet het behoud van onze raadszetel, maar het belang van onze inwoners voorop.

Gemeenteraadsfractie PvdA Landgraaf, uitgesproken op 10 november 2016
Kees Houkes – fractie assistent
Mona Slob – raadslid
Bart Smeets – raadslid
Cynthia Veermen – raadslid
Robin Reichrath – fractievoorzitter