Colleges volgen advies: herindeling

Het expertteam heeft op dinsdag 15 november 2016 de colleges van Landgraaf en Heerlen geadviseerd te kiezen voor een bestuurlijke en ambtelijke fusie, oftewel een herindeling. Het expertteam constateert dat er een grote maatschappelijke opgave ligt voor beide gemeenten. Het gebied kampt nog steeds met sociaaleconomische achterstanden uit de tijd van de mijnsluiting. Deze problematiek wordt versterkt door de krimp en vergrijzing.

Om deze maatschappelijke opgave te kunnen oppakken is een fusie volgens het expertteam noodzakelijk. Randvoorwaarde voor zo’n fusie is dat er maatregelen worden genomen om zorgen weg te nemen die een aantal inwoners in de gesprekken met het expertteam hebben geuit. In het rapport worden daarover een aantal belangrijke aanbevelingen aan de colleges meegegeven.

Klik op deze link om alle onderliggende documenten te lezen. 

De vraag waar het onderzoek antwoord op moest geven was welke vorm van ‘samenwerking’ nodig is om de gemeenten in staat te stellen te doen wat nodig is in het belang van de burger. Aanleiding was ook dat de landelijke overheid steeds meer taken op het bord van gemeenten legt, waardoor gemeenten tegen de grenzen aanlopen van wat ze aankunnen. Onderzocht werden vier varianten van samenwerking, waarbij voor elke variant bekeken werd wat elke variant oplevert voor de burger en de samenleving en welke risico’s dat met zich meebrengt. Het expertteam voerde in opdracht van de colleges ook gesprekken met vertegenwoordigers van buurten, bedrijven en instellingen om te horen hoe zij hierover denken. In deze gesprekken werd vooral gesproken over de varianten van een ambtelijke fusie en een herindeling. De experts constateren dat ‘samenwerking’ weinig meerwaarde oplevert. Enerzijds omdat samenwerking vrijblijvend is en partners zich kunnen terugtrekken als het moeilijk wordt. Anderzijds zorgt zelfs de meest vergaande vorm, ambtelijke fusie, niet voor voldoende kracht om de uitdagingen van het gebied aan te gaan. Daarmee verbetert immers de kracht van het bestuur niet. Het leidt tot een situatie van twee kapiteins op één schip. En daarmee bereik je de haven niet. Als de beide gemeenten samengaan tot één nieuwe sterke gemeente verbetert zowel de ambtelijke organisatie als het bestuur. Er ontstaat meer kracht om kansen waar te maken en de nieuwe gemeente wordt beter gehoord door het Rijk en Brussel.

Maatschappelijke organisaties verliezen minder middelen aan bureaucratie. En er ontstaat een duidelijk bestuur dat kan sturen en daarover door de inwoners ter verantwoording kan worden geroepen. Daarom heeft deze variant volgens het expertteam verreweg de meeste meerwaarde om de burgers in beide gemeenten een beter toekomstperspectief te geven. Grijp deze kans in het belang van de huidige en toekomstige generaties inwoners, zo wordt geadviseerd. Daarbij is wel een belangrijke voorwaarde te stellen. In de gesprekken is door inwoners de zorg uitgesproken over identiteit, voorzieningen, financiële lasten en de afstand van bestuur en dienstverlening. Het expertteam adviseert  de zorgpunten met de inwoners te bespreken, samen naar oplossingen te zoeken en vervolgens bindende afspraken daarover te maken voor de provinciale besluitvorming over het herindelingsvoorstel.

De PvdA Landgraaf zal de komende weken gebruiken de rapporten te bestuderen en conclusies en aanbevelingen te bespreken met vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties en inwoners uit Landgraaf. Ook krijgen onze leden een prominente rol in de advisering richting de gemeenteraadsfractie.