Interview met ex-wethouder Harry Leunessen

Harry Leunessen moest met drie collega’s vertrekken vanwege de fusieplannen met Heerlen. De Landgraafse wethouder kijkt terug op de afgelopen turbulente weken.

Een fleurig boeket siert de woonkamer van Harry Leunessen. Een hart onder de riem van de plaatselijke PvdA voor de Landgraafse wethouder die samen met drie collega’s twee weken geleden met een motie van wantrouwen naar huis werd gestuurd.

Het is even wennen voor Leunessen (51). Van werkweken van tachtig uur naar een leven dat niet meer bepaald wordt door de agenda. „Mijn vrouw reageerde in eerste instantie boos, maar een dag later was ze blij. Het wethouderschap kent lusten, maar ook lasten.

Sociaal hakt het er in. Je bent ’s avonds en in het weekend vaak niet thuis. Mijn vrouw heeft daar haar leven op ingericht, maar vindt het prima dat we nu samen meer dingen kunnen doen. Zoals afgelopen weekend een ritje door het Heuvelland. Zou anders nooit gekund hebben.”

Verwerken
De afgelopen weken heeft het stemmenkanon van de PvdA (meer dan 1500 mensen kozen hem in 2014) gebruikt voor het leegruimen van zijn werkkamer in het gemeentehuis en het wennen aan de nieuwe situatie. Na ruim tien jaar wethouderschap (daarvoor was hij ook nog acht jaar raadslid) wacht nu het ongewisse.
Ontspannen en nuchter analyserend kijkt Leunessen terug op de voorbije periode, waarbij in Landgraaf de beoogde herindeling met Heerlen hevig opspeelde. Het uiteindelijke resultaat was op vrijdag

20 januari de val van de vier wethouders na een motie van wantrouwen van het CDA. CDA-wethouder Marlies Dreissen bleef, samen met burgemeester Raymond Vlecken, in functie. Leunessen zegt nog steeds te wachten op een verklaring van de christendemocraten waarom de stekker er zo nodig uit moest.

Motie
„In oktober 2015 kreeg het college middels een motie, die ook door het CDA werd gesteund, de opdracht om een onderzoek te doen naar samenwerkingsmogelijkheden met een of meerdere gemeenten in Parkstad. Herindelen werd daarbij uitdrukkelijk niet uitgesloten.”

“Alleen Heerlen bleek in januari 2016 bereid om dat onderzoek samen met Landgraaf te doen. Vanaf dat moment was het ook voor het CDA duidelijk dat een fusie van Landgraaf en Heerlen de uitkomst van het onderzoek kon zijn. Als je die schaal te klein vindt, had je toen aan de rem moeten trekken.”

„Dat gebeurde niet en daarom zijn we op de ingeslagen weg verder gegaan. Het expertteam van Jan Mans en adviesbureau BMC hebben vervolgens onderzoek gedaan. Gaande die processen heeft het CDA Landgraaf, dat in diverse voorbereidende werkgroepen vertegenwoordigd was, nooit op de rem getrapt of een tegengeluid laten horen. Pas na oktober kwamen er terugtrekkende bewegingen. De schaal Landgraaf-Heerlen zou te klein zijn en het zou allemaal te snel gaan. Veel te laat, je moet op tijd een signaal geven. De CDA-fractie en Dreissen hebben zich hiermee geen betrouwbare partner getoond. Dat Heerlen zich hevig gepiepeld voelt, vind ik volkomen terecht.”

Leunessen zag de bui al hangen toen het herindelingsontwerp uiteindelijk op maandag 16 januari in de gemeenteraad van Landgraaf behandeld werd. Het voorstel werd met de voor de oppositie noodzakelijke steun van het CDA weggestemd. Wat de ex-wethouder ook voorzag, was dat de provincie zou ingrijpen. “Alleen had ik niet verwacht dat gedeputeerde Ger Koopmans dat al zo snel, nog geen dag na de raadsvergadering, zou doen. Van de andere kant, waarom zou je de boel rekken als de kaarten zo duidelijk liggen.”

‘Dreigen’ met de wet Arhi, waarbij Gedeputeerde Staten de regie nemen, heeft Koopmans volgens Leunessen niet één, maar wel vijf keer gedaan. „Hij heeft al in mei 2016 zijn portefeuille zodanig aangepast dat hij meer tijd heeft voor de herindelingskwesties die in Zuid-Limburg spelen. Enkele maanden later, tijdens een gezamenlijk overleg met de colleges van Heerlen en Landgraaf, zei de gede- puteerde duidelijk dat de mening van de raden over een fusie weliswaar zwaar weegt, maar niet allesbeslissend is. Ook was het een veeg teken dat Koopmans enkele weken geleden de CDA-ledenvergadering in Landgraaf bezocht om zijn standpunt nog eens duidelijk te maken. Als je dan nóg denkt dat de provincie bij een ‘nee’ met de armen over elkaar blijft zitten, dan ben je niet van deze tijd. Die strijd gaan de tegenstanders niet winnen. Wel jammer dat daar een college voor naar huis is gestuurd.”

Geen pijn
Zijn uiteindelijke aftreden doet geen pijn, zegt Leunessen. „Een wethouder is een voorbijganger, dat weet je als je eraan begint. Maar de manier waarop het is gegaan, is niet fraai. Het CDA heeft nog steeds geen verklaring gegeven over het hoe en waarom voor de motie van wantrouwen. Het CDA, de partij van normen en waarden, houdt er andere denkbeelden op na als het gaat om consistent gedrag en betrouwbaarheid.”

Wethouder Dreissen heeft hem persoonlijk teleurgesteld. „Ik ben diverse keren gewaarschuwd dat dit zou gebeuren. Achteraf moet ik bekennen dat die mensen het beter hebben aangevoeld dan ik.” De komende tijd moet blijken hoe hard de provincie gaat doorpakken in Landgraaf. Dat de gemeente onder regie van de huidige machthebbers GBBL, CDA en Pro Landgraaf gaat proberen onder de herindeling uit te komen, is volgens Leunessen een kansloze missie. „Een juridische procedure loopt op niks uit, daar gaat een rechter zich niet aan branden. Het gaat om de toekomstbestendigheid van Landgraaf en Heerlen, daar gaat een rechter niet over. De verantwoordelijkheid voor de bestuurskracht van gemeenten ligt bij de provincie. Ik ben ervan overtuigd dat die verantwoordelijkheid bij het provinciebestuur in goede handen is. En dat heeft niks te maken met dictatoriaal gedrag.”

Of Harry Leunessen op termijn terugkeert in de politiek, laat hij in het midden. „Wat de toekomst brengt, zien we wel. Ik weet wat ik kan, dat heb ik laten zien. Bovendien heb ik een breed netwerk. Ik sluit niets uit. Het belangrijkste is nu dat mijn vrouw en ik ons senang voelen in ons nieuwe leven.”

Bronvermelding:
Dit interview werd in opdracht van de Limburgse kranten geschreven door Marcel de Veen, 4 februari 2017.

Foto: Luc Lodder